Svečana dodela diploma osnovnih i master akademskih studija
22.12.2017.
Za obrazovanje uvek ima mesta
29.12.2017.

Šta povezuje Coca-Colu i Deda Mraza!?

Lik Deda Mraza je neraskidivo povezan sa Coca-Colom. Svi se sa radošću sećamo reklama sa starijim bradatim čovekom obučenim u crveno-beli kaput koji leti na sankama koje vuku irvasi sa torbom punom poklona za dobru decu. Svi jedva čekamo naredni Božić i Novu godinu kako bi videli šta je to novo Coca-Cola pripremila za praznike.

Međutim, brojni su mitovi koje čujemo ili čitamo o Deda Mrazu:

1) Deda Mraza je stvorila Coca-Cola.

2) Deda Mrazovo odelo je crveno-belo, zbog toga što su korporativne boje Coca-Cole crvena i bela.

3) Coca-Cola je prva kompanija koja je iskoristila Deda Mraza u svojim reklamama.

Da vidimo sada koliko ima (ne)istine u ovim urbanim legendama.

1) Deda Mraz (ili Božić Bata) je izmišljeni lik koji donosi deci poklone na Badnje veče, Božić, dan Svetog Nikole ili za Novu godinu. Njegovo poreklo ima korene u starim religijama germanskih i slovenskih naroda, koja su kasnije kombinovana sa likom Svetog Nikole, hrišćanskog episkopa.

Sveti Nikola, zaštitinik dece, je najpoznatiji po davanju poklona sirotinji, a posebno po tome što je dao miraz za tri osiromašene ćerke pobožnog hrišćanina kako ne bi postale robinje, tako što je ubacio kroz prozor vreću sa zlatnicima. Vremenom se priča menjala, pa je u jednoj verziji vreću sa zlatnicima ubacio kroz dimnjak, a ona je upala u čarape koje su se sušile.

Deda Mraz svoje poreklo duguje i Odinu, glavnom božanstvu germanskih naroda pre njihovog pokrštavanja. Odin je imao brojna imena u skandinavskoj poeziji, a većina njih znače “dugobradi”. Često se opisuje kako jaše osmonogog konja po imenu Slepnir koji može da preskoči velike razdaljine, što se može dovesti u vezu sa Deda Mrazovim irvasima. Deca bi ostavljala svoje čizme napunjene šargarepama, slamom ili šećerom kod dimnjaka kao hranu za Slepnira, a Odin bi ih za ovu ljubaznost nagrađivao poklonima ili slatkišima. Nakon prihvatanja hrišćanstva, ovaj običaj je povezan sa svetim Nikolom, pa i danas deca ostavljaju čarape kod dimnjaka. Običaj se proširio u Sjedinjene Američke Države kroz holandsku koloniju Novi Amsterdam (današnji Njujork) i evoluirao je u kačenje čarapa na kamin.

U Velikoj Britaniji, “Otac Božić” predstavlja duh dobrog veselja za Božić i potiče najkasnije iz XVII veka, a opisuje se kao veseli debeli bradati muškarac obučen u dugu, zelenu odeću od krzna. Starinske predstave iz crkvene istorije o osobi koja daruje poklone, među kojima je Sveti Nikola, su spojene sa britanskim likom Oca Božića, i stvoren je “Santa Claus” – lik koji je Britancima i Amerikancima danas poznat. U Holandiji i Belgiji, Sveti Nikola se zove “Sinterklas”, pa je u Novom Amsterdamu preimenovan u Santa Klausa (ime je prvi put iskorišćeno u američkoj štampi 1773. godine).

Ono što jeste istina, je da je izgled Deda Mraza dodatno popularisan kroz slike švedsko-američkog umetnika, Haddona Sundbloma, na božićnim reklamnim posterima Coca-Cole. Archie Lee, menadžer advertajzing agencije D’Arcy, koja je bila zadužena za Coca-Colinu kampanju, je želeo Deda Mraza koji je istovremeno i realističan i simboličan. Prva Coca-Colina reklama sa Sundblomovim Deda Mrazom je objavljena 1931. godine u časopisu The Saturday Evening Post, a kasnije i u drugim popularnim časopisima poput Ladies Home Journal, National Geographic i The New Yorker.

 

Visoka škola modernog biznisa želi vam srećnu Novu godinu i predstojeće praznike!!!

Autor: Doc. dr Aleksandra Brakus